Informacje

Lucjan Grzeja - lubski społecznik i regionalista, badacz i popularyzator Łużyc Wschodnich

  • 24-09-2018
21 września, w piątek, po południu, w kawiarni Mocca w Lubskim Domu Kultury zebrał się tłum ludzi. Wszyscy zgromadzili się w jednym celu, aby wspomnieć Lucjana Grzeję i jednocześnie otworzyć wystawę Lucjana Grzeji, która będzie trwała do 20 października.
Druga okazja, to 735 lecie nadania praw miejskich Lubsku. Imprezę zorganizowało Stowarzyszenie Przyjaciół Ziemi Lubskiej, prezes Pani Zofia Zawiślak i Pani Dorota Kacprzak. Uczniowie Zespołu Szkół Ogólnokształcących i Ekonomicznych w Lubsku odczytali wspomnienia przyjaciół Lucjana oraz wiersze. Również burmistrz Lubska Lech Jurkowski wspomniał o wspólnym wyjeździe na konkurs z Panem Lucjanem. We wspomnieniach Pana Kowalczyka znalazł się opis charakterystycznych cech Lucjana, jednocześnie przypomniał wszystkim, jak z Panem Henrykiem Jurkowskim obchodził 700 lecie nadania praw miejskich Lubsku, a po 35 latach świętuje ten dzień z jego synem – Lechem Jurkowskim.
Na takiej uroczystości nie mogło zabraknąć synów Pana Lucjana Grzeji, którzy uświetnili uroczystość swoją obecnością i razem z rodzinami uczestniczyli we wspomnieniach i otwarciu wystawy.
Cytując post Stowarzyszenia Przyjaciół Ziemi Lubskiej: Lucjan Grzeja – to badacz i popularyzator Łużyc Wschodnich.
Urodził się 9 grudnia 1924 r. w Sokolnikach, województwo kaliskie. Miał 2 braci i 2 siostry. W latach 1931 – 1938 uczęszczał tam do szkoły podstawowej, a po jej ukończeniu wyjechał do dziadków Ignacego i Katarzyny Brzezińskich, zamieszkałych w majątku obszarniczym Brudzew, powiat Kalisz. Dziadek był gajowym w tutejszym majątku. Ojciec Antoni był rolnikiem, matka Stanisława ( z domu Brzezińska ), gospodynią domową.
W latach 1942 – 1945 zamieszkał u brata w Wieluniu. Pracował w stolarni wojskowej, jako robotnik magazynowy i placowy. W latach 1945 – 1946 ukończył podoficerską szkołę broni pancernej w Modlinie i odbył służbę wojskową w samodzielnym pułku czołgów w Szczecinie.
We wrześniu 1947 . został zdemobilizowany. Powrócił do Sokolnik, podjął pracę w zarządzie gminnym jako poborca podatkowy. Rozpoczął korespondencyjnie szkołę średnią w Łodzi oraz zawodowy kurs księgowości.
W marcu 1948 r. , wraz z ojcem, wstąpił w szeregi PPR. W 1948 r. rozpoczął naukę w Studium Przygotowawczym w Łodzi. Była to dwuletnia szkoła średnia ogólnokształcąca przy Uniwersytecie Łódzkim. W trakcie nauki w tej szkole pełnił szereg funkcji społecznych, m.in. przewodniczącego Zespołów Samopomocy Koleżeńskiej w nauce ( 1948 – 1949 ) i był w Zarządzie Uczelnianym Związku Akademickiego Młodzieży Polskiej.
W 1950 r. wyjechał na studia do Rostowa ( filologia rosyjska na uniwersytecie ). Na wydziale pełnił obowiązki sekretarza organizacji partyjnej. Po ukończeniu studiów i uzyskania stopnia magistra w 1955 r., wyjechał do Opola, gdzie był młodszym asystentem w katedrze języka rosyjskiego w Wyższej Szkole Pedagogicznej. Ze względu na stosunki z kierownikiem katedry, zrezygnował z pracy w Opolu.
W 1956 . zamieszkał w Lubsku i był przez 13 lat nauczycielem i bibliotekarzem w Szkole Podstawowej i Liceum Ogólnokształcącym ( 1956 – 1966 ) oraz w Liceum Pedagogicznym ( 1966 – 1969 ).
Do PZPR należał w latach 1945 – 1959 i od 1961 – 1972.
W 1969 r. wyjechał do Kostrzyna, gdzie do 1972 był nauczycielem w Technikum Chemicznym i inspektorem pracy przy Ognisku ZNP. Powrócił do Lubska w 1972 r.. Do czasu przejścia na emeryturę w 1985 r. był dyrektorem Biblioteki Pedagogicznej.
Był działaczem społecznym, wiele czasu poświęcił pacy z młodzieżą. Cieszył się dużym szacunkiem i zaufaniem. Od 1981 r. był członkiem ZW PTTK w Zielonej Górze, a od 1984 r. członkiem Kolegium Redakcyjnego Lubskich Zeszytów Historycznych, wydawanych przez LTK. Był też członkiem Towarzystwa Przyjaźni Polsko – Greckiej, Stowarzyszenia „Wisła – Odra”. Za działalność zawodową i społeczną otrzymał Złotą Odznakę „Zasłużony działacz kultury”, Honorową Odznakę „ Za zasługi w rozwoju województwa zielonogórskiego”, Honorową Odznakę ZG PTTK,, Honorową Odznakę „Zasłużony dla miasta Lubska”, Srebrnym Krzyżem Zasługi, Lubską Nagrodą Kulturalną.
Jest autorem 18 artykułów opublikowanych i 9 referatów wygłoszonych na sesjach.
Krajoznawcy pamiętają Lucka jako żarliwego piewcę ziemi ojczystej na biesiadach i sympozjach krajoznawczych w Lubsku, Żaganiu i Zielonej Górze. Zawsze dostarczał ciekawych tematów. Uważa się Go za odkrywcę i za popularyzatora w naszej społeczności, Jana Raka, który był pierwszym poetą serbołużyckim. Z Jego inicjatywy Prezydium MRN w Lubsku imieniem Jana Raka nazwało jedną z ulic Lubska.
Lucjan lubił wędrować po Ziemi Lubskiej i to było Jego pasją. Przeszedł cały szlak wzdłuż Lubicy, od źródeł aż po ujście. Podczas tych eskapad odkrył wiele ciekawych zakątków na naszej ziemi, przetarł wiele nowych szlaków, odkrył krzyż pokutny w lesie k. Raszyna oraz głaz pamiątkowy pod Gubinem, na miejscu zniszczonym przez Husytów w 1429 r. wsi Schmachtenhayn, wraz z kolegami przepłynął kajakiem Lubszę, od Lubska aż po Gubin.
Interesował się również Łużycami. Opracował 3000 not bibliograficznych na tematy łużyckie.
Zaangażowany był mocno w działalność Lubskiego Towarzystwa Kultury. Wszędzie był widoczny i obecny.
Źródło:
Hładkiewicz W., Wojecki M., Lucjan Grzeja – badacz i popularyzator Łużyc Wschodnich, „Lubskie Zeszyty Historyczne nr 9 / 1986.
( Tekst : Urząd Miejski w Lubsku, Foto : UM i LDK )

Elementy dodatkowe powiązane z tym akapitem w informacji

Elementy dodatkowe powiązane z tą informacją